Thuốc chủng ngừa và bệnh tật

Hội đồng Thành phố Brisbane tiêm chủng để ngừa các bệnh:

​​Ho gà người lớn

Quý vị có thể mua thuốc chủng ngừa tại bất kỳ phòng chủng ngừa nào của Hội đồng Thành phố với giá 40,70 đô-la. Phụ nữ mang thai ba tháng cuối có thể được chủng ngừa ho gà người lớn miễn phí tại phòng chủng ngừa của Hội đồng Thành phố.

Thủy đậu (Đậu mùa)

Đậu mùa là bệnh nhẹ do siêu vi khuẩn varicella-zoster gây ra kéo dài khoảng từ 5 đến 10 ngày.

Trẻ em có thể được chủng ngừa từ 1 đến 13 tuổi. Nếu đứa trẻ trên 14 tuổi và chưa bao giờ được chủng ngừa, em cần phải được tiêm chủng bằng 2 thuốc chủng ngừa. Thuốc chủng này bảo vệ khoảng 90 phần trăm trẻ em. Nếu bị bệnh sau khi chủng ngừa, bệnh thường là nhẹ.

Những người không nên tiêm chủng bằng thuốc chủng ngừa này bao gồm:

  • phụ nữ mang thai
  • người bị bệnh khiến hệ miễn dịch bị suy giảm (ví dụ, HIV hoặc AIDS)
  • người sử dụng thuốc ức chế miễn dịch

Tác dụng phụ hiếm xảy ra, nhưng cứ khoảng 5 người thì có 1 người bị phản ứng cục bộ (đỏ hoặc sưng ở chỗ chích) hoặc bị sốt, và 20 người thì có 1 người bị nổi ban giống như thủy đậu nhẹ.

Trẻ em được chủng ngừa thủy đậu khi được 18 tháng tuổi. Hội đồng Thành phố không còn chủng ngừa thủy đậu qua chương trình học đường (Lớp 7) nữa. Liều thuốc chủng ngừa bù sẽ được tiêm chích cho học sinh Lớp 7 và Lớp 8 niên khóa 2016 (học sinh Lớp 7 và Lớp 8 niên khóa 2017) cho đến cuối năm 2017 mà thôi. Hoặc học sinh Lớp 8 có thể đến bác sĩ địa phương của mình để được chủng ngừa miễn phí. Sau khi đã chủng ngừa có vi sinh vật sống khác (ví dụ như Sởi, Quai bị và Sởi Đức) thì không thể chủng ngừa thủy đậu trong vòng 4 tuần lễ. 

Bạch hầu, Uốn ván và Ho gà

Bạch hầu là loại vi khuẩn ở trong miệng, mũi và cổ họng của người bị nhiễm bệnh và vi khuẩn này có thể khiến người bệnh khó nuốt và khó thở. Vi khuẩn này tiết ra độc tố có thể khiến người bệnh bị liệt và suy tim. Bạch hầu gây tử vong trong khoảng 16% trường hợp.

Bệnh uốn ván gây co cơ ở cổ và cơ hàm (cứng hàm) và có thể khiến người bệnh khó thở và nhịp tim đập bất thường. Vi khuẩn bệnh này xâm nhập vào cơ thể qua vết thương đâm thủng. Bệnh uốn ván gây tử vong ở khoảng hai phần trăm trường hợp tại Úc.

Ho gà là loại vi khuẩn lây lan khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh ho gà ảnh hưởng đến đường hô hấp, khiến người bệnh bị khó thở.

Thuốc chủng ngừa kết hợp bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà không tế bào giúp ngừa bệnh bạch hầu, uốn ván và ho gà. Các tác dụng phụ gồm có:

  • cáu gắt
  • sốt nhẹ
  • tấy đỏ và sưng tại chỗ chích
  • đau nhức ở chỗ chích

Trẻ em 2, 4, 6 và 18 tháng, và 4 tuổi được tiêm chủng bằng thành phần thuốc chủng ngừa bạch hầu, uốn ván và ho gà. Tất cả học sinh Lớp 7 có thể được chủng ngừa bạch hầu, uốn ván và ho gà (Boostrix) qua chương trình học đường. Trẻ em bỏ lỡ đợt chủng ngừa ở trường có thể được chủng ngừa bằng Boostrix tại phòng chủng ngừa của Hội đồng Thành phố, nhưng chỉ trong một khoảng thời gian có hạn sau khi bỏ lỡ đợt chủng ngừa.

Nếu gần đây học sinh đã được tiêm chủng bằng ADT (Bạch hầu Uốn ván Người Lớn) hoặc thuốc chủng ngừa Uốn ván, các em vẫn cần được tiêm chủng bằng Boostrix vì những thuốc chủng ngừa này không có thành phần bệnh ho gà. Các em có thể được tiêm chủng bằng Boostrix mà không bị vấn đề gì hết ngay cả khi gần đây các em đã được tiêm chủng bằng ADT hoặc thuốc chủng ngừa uốn ván, chẳng hạn như trong tuần rồi hoặc tháng rồi.

Viêm gan A

Viêm gan A là bệnh viêm gan và chủ yếu lây lan qua đường phân-miệng.

Các tác dụng phụ của thuốc chủng ngừa viêm gan A thường là nhẹ và có thể gồm có:

  • đau nhức ở chỗ chích
  • mệt mỏi​​
  • nhức đầu ở người lớn

Các xét nghiệm cho thấy thuốc chủng ngừa này hiệu nghiệm 98% và kéo dài trong nhiều năm.

Trẻ em từ 12 đến 18 tháng tuổi cần 2 liều thuốc chủng ngừa viêm gan A. Tất cả trẻ em Thổ Dân và trẻ em Đảo Torres Strait đều có thể được chủng ngừa Viêm gan A miễn phí tại phòng chủng ngừa trẻ em của Hội đồng Thành phố. Tất cả trẻ em khác sẽ phải đi gặp bác sĩ gia đình.

Viêm gan B

Siêu vi khuẩn Viêm gan B là loại siêu vi khuẩn tác động đến gan và lây lan khi tiếp xúc với máu hoặc các chất dịch cơ thể khác hoặc người mẹ bị bệnh này lây sang trẻ sơ sinh.

Trẻ sơ sinh được chủng ngừa:

  • sau khi chào đời
  • khi được 2 tháng
  • khi được 4 tháng
  • khi được 6 tháng

Các tác dụng phụ sau khi chủng ngừa viêm gan loại B thường là nhẹ và có thể bao gồm:

  • đau nhức ở chỗ chích
  • sốt

Haemophilus Influenza Loại B

Thuốc chủng ngừa Haemophilus Influenzae (Hib) được tiêm chủng theo mấy giai đoạn. Liều thuốc chủng ngừa Hib đầu tiên thường được tiêm chủng khi trẻ em được 2 tháng tuổi.

Thuốc chủng Hib được sử dụng ở Úc có một phần vi khuẩn Hib gắn vào một chất đạm (protein) để kích thích hệ miễn dịch.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm:

  • sưng nhẹ tại chỗ chích
  • tấy đỏ tại chỗ chích
  • sốt

Siêu vi papilloma ở người

Siêu vi Papilloma ở người (HPV) lây lan khi tiếp xúc gần gũi với người bị bệnh này. 79 phần trăm người đã từng bị HPV sinh dục (còn gọi là mụn cóc sinh dục). Hầu hết các bệnh bộ phận sinh dục có liên quan đến HPV sẽ không trở thành ung thư cổ tử cung.

Thuốc chủng ngừa HPV 'Gardasil' bảo vệ ngừa HPV trong hơn 97 phần trăm trường hợp. Tất cả học sinh Lớp 7 có thể được tiêm chủng bằng thuốc chủng ngừa Gardasil qua chương trình học đường của Hội đồng Thành phố.

Học sinh bỏ lỡ đợt chủng ngừa ở trường có thể được tiêm chủng thuốc chủng ngừa Gardasil tại phòng chủng ngừa của Hội đồng Thành phố, nhưng chỉ trong một thời gian có hạn. Quý vị sẽ nhận được thư thông báo về những ngày chủng ngừa bù.

Các tác dụng phụ có thể xảy ra bao gồm:

  • đau tại chỗ chích
  • tấy đỏ tại chỗ chích
  • sưng tại chỗ chích
  • sốt
  • buồn nôn

Cúm

Cúm là bệnh rất dễ lây, tác động chủ yếu đến mũi, họng, phế quản và đôi khi phổi. Điểm đặc trưng của bệnh này là người bệnh bị viêm đường hô hấp, sốt, ớn lạnh, đau cơ và nhức đầu.

Vào năm 2017, Hội đồng Thành phố thực hiện cả chương trình chủng ngừa cúm miễn phí lẫn trả lệ phí. Thuốc chủng ngừa cúm bắt đầu có từ giữa tháng 4.

Các nhóm dưới đây hội đủ điều kiện để được chủng ngừa cúm miễn phí tại các phòng chủng ngừa của Hội đồng Thành phố:

  • người lớn từ 65 tuổi trở lên
  • người lớn Thổ dân và dân Đảo Torres Strait từ 15 đến 49 tuổi
  • trẻ em Thổ Dân và trẻ em Đảo Torres Strait từ 6 tháng đến 5 tuổi
  • những người dễ bị cúm vì lý do y khoa.

Người từ 6 tháng tuổi không đủ tiêu chuẩn để được chủng ngừa cúm miễn phí có thể mua thuốc chủng ngừa tại bất kỳ phòng chủng ngừa nào của Hội đồng Thành phố với giá 19,90 đô la.

Thuốc chủng ngừa cúm năm 2017 là Fluquadri, ngừa bốn dòng cúm:

  • A/Michigan
  • A/Hong Kong
  • B/Phuket
  • B/Brisbane​

Nếu không chắc liệu mình có thuộc diện người dễ bị cúm vì lý do y khoa hay không, xin quý vị gửi thư điện tử (email) về immunisation@brisbane.qld.gov.au.

Sởi, Quai bị và Sởi Đức (Rubella)

Sởi là bệnh rất dễ lây. Bệnh này có thể gây ra các biến chứng trầm trọng như viêm phổi (nhiễm trùng phổi) và viêm não (sưng óc). Sởi lây từ người bệnh khi họ ho hoặc hắt hơi.

Quai bị là bệnh tuyến nước bọt do siêu vi khuẩn quai bị gây ra. Bệnh này có thể làm sưng các tuyến nước bọt hoặc đôi khi gây ra các biến chứng trầm trọng hơn bao gồm viêm não hoặc viêm tủy sống, khiếm thính hoặc vô sinh. Quai bị lây lan bằng nước bọt hoặc giọt li ti khi người bệnh hắt hơi hoặc ho.

Đối với đa số người, sởi Đức (rubella) là bệnh nhẹ, tuy vậy, sởi Đức có thể gây ra các dị tật bẩm sinh trầm trọng nếu người mẹ bị bệnh này khi đang mang thai. Sởi Đức (rubella) rất dễ lây. Bệnh này lây lan bằng các giọt li ti khi người bệnh hắt hơi hoặc ho hay do tiếp xúc trực tiếp với người bệnh.

Các tác dụng phụ sau khi chủng ngừa nói chung là nhẹ. Chúng bao gồm:

  • sốt, kéo dài hai hoặc ba ngày
  • nổi ban (không truyền nhiễm)
  • mệt mỏi
  • sưng tuyến nước bọt

Các tác dụng phụ này xuất hiện trong thời gian từ 7 đến 10 ngày sau khi bị bệnh.

Thuốc chích ngừa Sởi, Quai bị và Sởi Đức (Rubella) (MMR) được tiêm chủng cho:

  • trẻ em hai liều vào lúc 12 tháng và 18 tháng tuổi
  • trẻ em lúc 4 tuổi nếu chưa được chủng ngừa liều MMR thứ nhì​
  • người lớn sinh ra trong năm 1966 hoặc từ năm này trở về sau và chưa được chủng ngừa hai liều thuốc chủng có thành phần ngừa sởi

Bệnh viêm màng não cầu khuẩn

Bệnh viêm màng não cầu khuẩn là vi khuẩn trong họng hoặc mũi và lây lan khi người bệnh ho và hắt hơi. Hiện nay bệnh viêm màng não cầu khuẩn có 13 dòng. Phổ biến nhất ở Úc là loại B và loại C.

Các loại thuốc chủng ngừa viêm màng não cầu khuẩn ở Úc bao gồm:

  • thuốc chủng ngừa viêm màng não C tiêm chủng cho tất cả trẻ em 12 tháng tuổi
  • thuốc chủng ngừa viêm màng não B. Quý vị phải mua thuốc chủng ngừa này tại phòng mạch bác sĩ gia đình (GP). Thuốc chủng ngừa này dành cho trẻ em từ 6 tuần tuổi
  • thuốc chủng ngừa viêm màng não A, C, W và Y. Hội đồng Thành phố cũng sẽ chủng ngừa miễn phí Bệnh viêm màng não cầu khuẩn ACWY cho tất cả học sinh Lớp 10 theo Chương trình Chủng ngừa Học đường. Người từ 15 đến 19 tuổi cũng được chủng ngừa miễn phí tại các Phòng khám Cộng đồng của chúng tôi. Bất cứ ai cũng có thể mua thuốc chủng ngừa này tại phòng mạch bác sĩ gia đình (GP).

Các tác dụng phụ bao gồm:

  • tấy đỏ và sưng tại chỗ chích
  • sốt
  • cáu gắt
  • ăn bớt ngon miệng
  • nhức đầu

Phế cầu khuẩn

Phế cầu khuẩn là bệnh do vi khuẩn trong cổ họng và mũi gây ra và lây lan khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh này có thể khiến người bệnh bị viêm phổi và viêm tai giữa.

Thuốc chủng ngừa phế cầu khuẩn được tài trợ cho các nhóm dưới đây:

  • Prevenar 13, tiêm chủng khi trẻ em được 2, 4 và 6 tháng tuổi
  • liều Prevenar 13 bổ sung cho trẻ em Thổ dân và trẻ em Đảo Torres Strait, tiêm chủng khi trẻ em được 18 tháng
  • Pneumovax 23, tiêm chủng cho trẻ em dễ bị bệnh này vì lý do y khoa khi các em được 4 tuổi
  • Pneumovax 23, tiêm chủng cho người Thổ Dân và dân Đảo Torres Strait từ 50 tuổi trở lên
  • Pneumovax 23, tiêm chủng cho người lớn từ 65 tuổi trở lên

Các tác dụng phụ bao gồm:

  • đau nhức và sưng tại chỗ chích
  • sốt
  • cáu gắt
  • ngầy ngật
  • ăn bớt ngon miệng

Bại liệt

Polio là siêu vi khuẩn đường tiêu hóa tác động đến hệ thần kinh trung ương. Từ năm 1978, bệnh bại liệt đã bị tận diệt ở Úc. Tuy nhiên, trẻ em phải được chủng ngừa bại liệt vì có nguy cơ bệnh này nhập vào Úc.

Thuốc chủng ngừa bại liệt là miễn phí và cần tiêm chủng ba liều khi trẻ em được 2, 4, và 6 tháng tuổi và tiêm chủng dặm khi các em được 4 tuổi. Các tác dụng phụ bao gồm:

  • đau tại chỗ chích
  • đỏ hoặc bị khối u cứng ở chỗ chích
  • sốt
  • ăn bớt ngon miệng

​​Siêu vi Rota

Rotavirus khiến trẻ sơ sinh và trẻ em bị tiêu chảy nặng, mất nước và đau ở bụng. Bệnh này là bệnh truyền nhiễm và thường lây lan qua đường phân-miệng.

Các em được chủng ngừa hai liều. Lần chủng ngừa đầu tiên là trong thời gian từ 6 đến 14 tuần tuổi và lần chủng ngừa thứ hai và lần cuối là trong khoảng từ 10 đến 24 tuần tuổi.

Các tác dụng phụ bao gồm:

  • tiêu chảy
  • nôn mửa

​​Bệnh Giời leo

Giời leo là bệnh xảy ra khi siêu vi khuẩn thủy đậu tái hoạt động trong những người trước đây đã từng bị thủy đậu. Bệnh giời leo thường gây ra ban, và cũng có thể khiến người bệnh bị nhức đầu, ngứa và đau. Bệnh giời leo thường xảy ra ở người trên 50 tuổi.

Zostavax (thuốc chủng ngừa giời leo) là thuốc chủng ngừa miễn phí đã được bổ sung vào Chương trình Chủng ngừa Toàn quốc. Zostavax có sẵn từ ngày 1 tháng 11 năm 2016 cho người 70 tuổi (người lớn từ 71-79 tuổi có thể được tiêm chủng liều thuốc chủng bù một lần một miễn phí cho đến ngày 31 tháng 10 năm 2021).

Các phòng chủng ngừa của Hội đồng Thành phố đều có Zostavax.

Muốn biết thêm thông tin về thuốc chủng ngừa miễn phí này, xem Phần Zoster trong Cẩm nang Chủng ngừa Úc Phiên bản 10. (đây là trang mạng tiếng Anh)

Last updated:24 June 2019